Φώτης Σώλος: Πρόταση για δύο νέους Δήμους στα μικρά νησιά του Ιονίου – «Ζητούμε πραγματική φωνή στις αποφάσεις»

 

Τη θεσμική κατοχύρωση της αυτοδιοικητικής εκπροσώπησης των μικρών νησιών του Ιονίου ζητά με ανοιχτή επιστολή του ο πρώην Αντιδήμαρχος Καλάμου Φώτης Σώλος, καταθέτοντας δύο συγκεκριμένες προτάσεις: τη δημιουργία δύο αυτοτελών νησιωτικών Δήμων ή, εναλλακτικά, την υποχρεωτική και ουσιαστική εκπροσώπηση κάθε μικρού νησιού μέσω Αντιδημάρχου που θα προέρχεται από την τοπική κοινωνία.

Η επιστολή απευθύνεται, μεταξύ άλλων, στον Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων Γιάννη Τρεπεκλή, στους Δημάρχους Λευκάδας Ξενοφώντα Βεργίνη και Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων Στέφανο Πενηντάρχου Πουλημένο, στους αρμόδιους Αντιπεριφερειάρχες και στους Αντιδημάρχους των μικρών νησιών, ενώ κοινοποιείται και στο Υπουργείο Εσωτερικών. Ειδησεογραφικόportal

Στο επίκεντρο Κάλαμος, Καστός και Διαπόντια Νησιά

Ο Φώτης Σώλος επικεντρώνει την παρέμβασή του στον Κάλαμο και τον Καστό, που υπάγονται στον Δήμο Λευκάδας, καθώς και στους Οθωνούς, την Ερείκουσα και το Μαθράκι, που ανήκουν στον Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων.

Όπως υποστηρίζει, πρόκειται για μικρές και απομακρυσμένες νησιωτικές κοινωνίες με ιδιαίτερες γεωγραφικές, συγκοινωνιακές και αναπτυξιακές ανάγκες, οι οποίες διοικητικά αποτελούν τμήματα πολύ μεγαλύτερων Δήμων.

Θέτει μάλιστα το ερώτημα κατά πόσο η σημερινή διαδικασία ορισμού και ανάκλησης των Αντιδημάρχων από τον εκάστοτε Δήμαρχο εξασφαλίζει την ουσιαστική έκφραση της βούλησης των κατοίκων κάθε μικρού νησιού.

«Ποια εκλογική βούληση πρέπει να εκφράζει ο Αντιδήμαρχος του Κάλαμου; Τη βούληση των κατοίκων του Κάλαμου ή τη δημοτική πλειοψηφία του συνόλου του Δήμου Λευκάδας;», αναφέρει χαρακτηριστικά. Ειδησεογραφικόportal

Πρόταση για Δήμο Κάλαμου – Καστού και Δήμο Διαποντίων Νήσων

Ως πρώτη και, κατά τον ίδιο, ιδανική λύση προτείνει τη δημιουργία δύο αυτοτελών Δήμων:

Δήμος Κάλαμου – Καστού, που θα περιλαμβάνει τα δύο μικρά νησιά του Δήμου Λευκάδας, και Δήμος «Διαπόντια Νησιά», στον οποίο θα ενταχθούν Οθωνοί, Ερείκουσα και Μαθράκι.

Με τη συγκεκριμένη πρόταση, όπως εξηγεί, οι κάτοικοι θα μπορούν να εκλέγουν τα δικά τους δημοτικά όργανα και να έχουν αμεσότερο λόγο στις αποφάσεις για τις υποδομές, τις υπηρεσίες και την αναπτυξιακή πορεία των νησιών τους.

Η εναλλακτική πρόταση για τους Αντιδημάρχους

Σε περίπτωση που η δημιουργία νέων Δήμων δεν είναι διοικητικά ή θεσμικά εφικτή, ο πρώην Αντιδήμαρχος Καλάμου προτείνει ειδική νομοθετική ρύθμιση.

Ζητά ο ορισμός Αντιδημάρχου για κάθε μικρή νησιωτική δημοτική ενότητα να γίνει υποχρεωτικός και όχι δυνητικός, ο Αντιδήμαρχος να προέρχεται από τη συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια και να έχει εκλεγεί από τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα να διαθέτει σαφείς και ουσιαστικές αρμοδιότητες για το νησί. Παραλίεςκαι νησιά

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη λέξη «δύναται» που χρησιμοποιείται για τον ορισμό Αντιδημάρχου, υποστηρίζοντας ότι η εκπροσώπηση μιας μικρής νησιωτικής κοινωνίας δεν μπορεί να εξαρτάται από την επιλογή της εκάστοτε δημοτικής αρχής.

Επικαλείται Σύνταγμα και απόφαση του ΣτΕ

Ο Φώτης Σώλος στηρίζει το σκεπτικό της παρέμβασής του και στο άρθρο 101 του Συντάγματος για την ιδιαίτερη αντιμετώπιση των νησιωτικών περιοχών, καθώς και στην απόφαση 1189/2022 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Διευκρινίζει, πάντως, ότι δεν υποστηρίζει πως η συγκεκριμένη απόφαση του ΣτΕ επιβάλλει αυτομάτως το σύστημα που προτείνει, αλλά θεωρεί ότι αποτελεί σημαντικό νομολογιακό δεδομένο που πρέπει να ληφθεί υπόψη στη συζήτηση για την ουσιαστική εκπροσώπηση των μικρών νησιών.

«Το ζήτημα παραμένει 13 χρόνια μετά»

Η παρέμβαση συνδέεται και με παλαιότερη πρωτοβουλία του 2013, όταν δέκα Αντιδήμαρχοι μικρών νησιών είχαν αποστείλει κοινή επιστολή προς την Πολιτεία με τίτλο «10 ΜΙΚΡΑ ΝΗΣΙΑ ΕΚΠΕΜΠΟΥΝ SOS!!!», στην οποία συμμετείχε και ο ίδιος ως τότε Αντιδήμαρχος Καλάμου.

Δεκατρία χρόνια αργότερα, υποστηρίζει ότι το βασικό ζήτημα παραμένει ανοιχτό και καλεί τους σημερινούς θεσμικούς εκπροσώπους των μικρών νησιών του Ιονίου να προχωρήσουν σε κοινή πρωτοβουλία προς την Πολιτεία και το Υπουργείο Εσωτερικών.

Κλείνοντας την επιστολή του, ο Φώτης Σώλος σημειώνει:

«Δεν ζητούμε προνομιακή μεταχείριση. Ζητούμε πραγματική φωνή στις αποφάσεις που αφορούν τον τόπο μας. Δεν ζητούμε προεκλογικές υποσχέσεις. Ζητούμε συγκεκριμένες θεσμικές δεσμεύσεις και λύσεις».

Και καταλήγει:

«Η νησιωτικότητα δεν είναι μόνο γεωγραφία. Είναι ιδιαίτερη διοικητική, κοινωνική και αναπτυξιακή πραγματικότητα και πρέπει να έχει αντίστοιχο θεσμικό αποτύπωμα».

Μικρά νησιά του Ιονίου – Πρόταση θεσμικής κατοχύρωσης της αυτοδιοικητικής τους εκπροσώπησης

ΠΡΟΣ

Τον Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων

κ. Ιωάννη (Γιάννη) Τρεπεκλή

Τον Αναπληρωτή Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων

κ. Χρήστο Άνθη

Τον Δήμαρχο Λευκάδας

κ. Ξενοφώντα Βεργίνη

Τον Δήμαρχο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων

κ. Στέφανο Πενηντάρχου Πουλημένο

Τον Αντιπεριφερειάρχη Μικρών Νησιών και Ενδοπεριφερειακών Συγκοινωνιών

κ. Σπύρο Αργυρό

Τον Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Λευκάδας

κ. Αντώνη Δουβίτσα

Τον Θεματικό Αντιπεριφερειάρχη

κ. Ευτύχιο Ζουριδάκη

Τον Αντιδήμαρχο Καλάμου

κ. Παναγιώτη Γιαννιώτη

Τον Αντιδήμαρχο Καστού

κ. Χαράλαμπο Γιαννούτσο

Τον Αντιδήμαρχο Οθωνών

κ. Αναστάσιο Κασίμη

Τον Αντιδήμαρχο Ερείκουσας

κ. Αναστάσιο Αργυρό

Τον Αντιδήμαρχο Μαθρακίου

κ. Σπυρίδωνα Αργυρό

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

Υπουργείο Εσωτερικών

κ. Μανώλη Κουτουλάκη

Γενικό Γραμματέα Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής

Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής

κ. Ελευθέριο Κεχαγιόγλου

Πρόεδρο Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών

ΘΕΜΑ: Μικρά νησιά του Ιονίου – Πρόταση θεσμικής κατοχύρωσης της αυτοδιοικητικής τους εκπροσώπησης

Αξιότιμοι κύριοι,

Με την παρούσα επιστολή, υπό την ιδιότητά μου ως πρώην Αντιδημάρχου Κάλαμου του Δήμου Λευκάδας, επιθυμώ να θέσω υπόψη σας ένα ζήτημα ιδιαίτερης θεσμικής σημασίας που αφορά την αυτοδιοικητική εκπροσώπηση των μικρών και απομακρυσμένων νησιών του Ιονίου.

Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί πλέον ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Ωστόσο, θεωρώ ότι η εφαρμογή του δημιουργεί ένα σοβαρό ζήτημα για τις μικρές νησιωτικές κοινωνίες που υπάγονται διοικητικά σε μεγαλύτερους Δήμους.

Το ζήτημα γίνεται ιδιαίτερα εμφανές στην περίπτωση του Κάλαμου και του Καστού, που ανήκουν στον Δήμο Λευκάδας, καθώς και των Διαπόντιων Νησιών – Οθωνών, Ερείκουσας και Μαθρακίου – που ανήκουν στον Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων.

Πρόκειται για μικρές νησιωτικές κοινωνίες με ιδιαίτερες γεωγραφικές, συγκοινωνιακές, κοινωνικές και αναπτυξιακές συνθήκες, οι οποίες διοικητικά υπάγονται σε πολύ μεγαλύτερους Δήμους.

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗΣ

Ο νέος Κώδικας προβλέπει τη δυνατότητα ορισμού Αντιδημάρχου για συγκεκριμένες νησιωτικές δημοτικές ενότητες.

Παράλληλα, ο Αντιδήμαρχος ορίζεται και ανακαλείται από τον Δήμαρχο.

Κατά συνέπεια, ακόμη και όταν οριστεί Αντιδήμαρχος για ένα μικρό νησί, η θέση του εξαρτάται από την απόφαση του Δημάρχου και από τη δημοτική πλειοψηφία του συνολικού Δήμου.

Ο Δήμαρχος μπορεί να ανακαλέσει τον ορισμό του Αντιδημάρχου και να ορίσει άλλο πρόσωπο στη θέση του.

Στην περίπτωση του Κάλαμου, για παράδειγμα, τίθεται ένα αυτονόητο ερώτημα:

Ποια εκλογική βούληση πρέπει να εκφράζει ο Αντιδήμαρχος του Κάλαμου; Τη βούληση των κατοίκων του Κάλαμου ή τη δημοτική πλειοψηφία του συνόλου του Δήμου Λευκάδας;

Το ίδιο ερώτημα αφορά τον Καστό και τα Διαπόντια Νησιά.

Δεν αμφισβητείται η θεσμική αρμοδιότητα του Δημάρχου. Το ζήτημα είναι εάν, στις ιδιαίτερες συνθήκες των μικρών νησιών, η εξάρτηση της εκπροσώπησης από τη δημοτική πλειοψηφία του ευρύτερου Δήμου εξασφαλίζει πραγματική και αποτελεσματική τοπική εκπροσώπηση.

Η ΑΠΟΦΑΣΗ 1189/2022 ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣτΕ

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το φως της απόφασης 1189/2022 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Η απόφαση αυτή αποτελεί σημαντικό νομολογιακό δεδομένο ως προς τη σημασία της εκλογικής βούλησης και της ουσιαστικής εκπροσώπησης στις ιδιαίτερες νησιωτικές εκλογικές περιφέρειες.

Δεν υποστηρίζεται ότι η απόφαση επιβάλλει αυτομάτως το ίδιο σύστημα στον σημερινό νομοθέτη. Υποστηρίζεται όμως ότι η νομολογία αυτή πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη κατά τον σχεδιασμό ενός συστήματος που αφορά την ουσιαστική εκπροσώπηση των μικρών νησιωτικών κοινωνιών.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ 101 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

Το άρθρο 101 του Συντάγματος επιβάλλει την ιδιαίτερη αντιμετώπιση των νησιωτικών περιοχών, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες που δημιουργεί η νησιωτικότητα.

Η νησιωτικότητα δεν αποτελεί μόνο γεωγραφική ιδιαιτερότητα. Δημιουργεί ιδιαίτερες συνθήκες ως προς τη διοίκηση, τις συγκοινωνίες, την πρόσβαση στις υπηρεσίες, την ανάπτυξη και την ουσιαστική δημοκρατική εκπροσώπηση.

Για τον λόγο αυτό θεωρώ ότι απαιτείται ειδική θεσμική αντιμετώπιση των μικρών και απομακρυσμένων νησιών.

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΔΥΟ ΑΥΤΟΤΕΛΩΝ ΔΗΜΩΝ

Η πλέον ολοκληρωμένη και δημοκρατικά καθαρή λύση θα ήταν, εφόσον κριθεί διοικητικά και θεσμικά εφικτό, η δημιουργία δύο αυτοτελών Δήμων:

1. Δήμος Κάλαμου – Καστού, ως αυτοτελής νησιωτικός Δήμος.

2. Δήμος «Διαπόντια Νησιά», που θα περιλαμβάνει τους Οθωνούς, την Ερείκουσα και το Μαθράκι.

Με αυτόν τον τρόπο οι συγκεκριμένες νησιωτικές κοινωνίες θα μπορούν να εκλέγουν τα δικά τους δημοτικά όργανα και να αποφασίζουν άμεσα για τις ανάγκες και την αναπτυξιακή πορεία του τόπου τους.

Αυτή θεωρώ την ιδανική λύση.

ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΡΟΤΑΣΗ

ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΣΜΙΚΗ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗΣ

Εφόσον η δημιουργία των δύο αυτοτελών Δήμων δεν καταστεί εφικτή, ζητώ να θεσπιστεί ειδική ρύθμιση για τα μικρά νησιά του Ιονίου.

Συγκεκριμένα:

• ο ορισμός Αντιδημάρχου για κάθε μικρή νησιωτική δημοτική ενότητα να είναι υποχρεωτικός και όχι δυνητικός,

• ο Αντιδήμαρχος να προέρχεται από την οικεία νησιωτική εκλογική περιφέρεια,

• να είναι δημοτικός σύμβουλος που έχει εκλεγεί από τους κατοίκους της συγκεκριμένης εκλογικής περιφέρειας,

• να κατάγεται από το συγκεκριμένο μικρό νησί και να έχει άμεση σχέση με την τοπική κοινωνία,

• να διαθέτει σαφώς καθορισμένες και ουσιαστικές αρμοδιότητες για τον συγκεκριμένο τόπο,

• και η εκπροσώπηση του μικρού νησιού να μην εξαρτάται αποκλειστικά από τη δημοτική πλειοψηφία του ευρύτερου Δήμου.

Η ΛΕΞΗ «ΔΥΝΑΤΑΙ»

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνητική διατύπωση της σχετικής πρόβλεψης, σύμφωνα με την οποία ο Δήμαρχος «δύναται να ορίζει» Αντιδήμαρχο για τις προβλεπόμενες νησιωτικές δημοτικές ενότητες.

Κατά την άποψή μου, η εκπροσώπηση των μικρών νησιών δεν μπορεί να αποτελεί απλή δυνατότητα ή επιλογή της εκάστοτε δημοτικής αρχής.

Για τον λόγο αυτό ζητώ να εξεταστεί η αντικατάσταση της δυνητικής αυτής πρόβλεψης με υποχρεωτική πρόβλεψη.

Η υποχρεωτική παρουσία Αντιδημάρχου, όμως, δεν αρκεί. Εξίσου σημαντικό είναι να κατοχυρωθεί ότι το πρόσωπο αυτό θα προέρχεται από την ίδια νησιωτική εκλογική περιφέρεια, θα έχει εκλεγεί από τους κατοίκους της και θα κατάγεται από το συγκεκριμένο μικρό νησί.

ΜΙΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΜΕ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ

Η σημερινή πρωτοβουλία δεν ξεκινά από το μηδέν.

Το 2013, δέκα Αντιδήμαρχοι μικρών νησιών είχαμε απευθύνει κοινή επιστολή προς την Πολιτεία με τίτλο:

«10 ΜΙΚΡΑ ΝΗΣΙΑ ΕΚΠΕΜΠΟΥΝ SOS!!!»

Είχα την τιμή να συμμετέχω τότε στην πρωτοβουλία αυτή ως Αντιδήμαρχος Κάλαμου.

Δεκατρία χρόνια αργότερα, το βασικό ζήτημα της ουσιαστικής εκπροσώπησης των μικρών νησιών παραμένει επίκαιρο.

Σήμερα, όμως, υπάρχει και ένα σημαντικό επιπλέον θεσμικό δεδομένο: η απόφαση 1189/2022 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας.

ΚΟΙΝΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ

Για τον λόγο αυτό προτείνω η παρούσα πρωτοβουλία να περιοριστεί, στην παρούσα φάση, στα μικρά νησιά της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων.

Καλώ τους θεσμικούς εκπροσώπους στους οποίους απευθύνεται η παρούσα επιστολή να εξετάσουν την προσυπογραφή της κοινής αυτής πρωτοβουλίας, ώστε το ζήτημα των μικρών νησιών του Ιονίου να τεθεί με ενιαίο και τεκμηριωμένο τρόπο ενώπιον της Πολιτείας και του Υπουργείου Εσωτερικών.

Εάν, για οποιονδήποτε θεσμικό λόγο, θεωρείτε ότι η πρωτοβουλία αυτή θα πρέπει να αναληφθεί από τους εν ενεργεία θεσμικούς εκπροσώπους των μικρών νησιών, σας καλώ να προχωρήσετε στη σύνταξη και αποστολή δικής σας κοινής επιστολής προς τον Υπουργό Εσωτερικών και τον Πρωθυπουργό, λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω ζητήματα και τις δύο προτεινόμενες λύσεις.

Δεν ζητούμε προνομιακή μεταχείριση.

Ζητούμε πραγματική φωνή στις αποφάσεις που αφορούν τον τόπο μας.

Δεν ζητούμε προεκλογικές υποσχέσεις.

Ζητούμε συγκεκριμένες θεσμικές δεσμεύσεις και λύσεις.

Η νησιωτικότητα δεν είναι μόνο γεωγραφία. Είναι ιδιαίτερη διοικητική, κοινωνική και αναπτυξιακή πραγματικότητα και πρέπει να έχει αντίστοιχο θεσμικό αποτύπωμα.

Με εκτίμηση,

Φώτης Σώλος

Πρώην Αντιδήμαρχος

Δημοτικής Ενότητας Καλάμου

Πηγή: Lefkadatoday.gr