Το "Νησί της Καλυψώς" σύμφωνα με ιστορικούς χάρτες βρίσκεται ΒΔ της Κέρκυρας (φωτογραφίες) - diapontia.gr

Χάρτες των 17ου, 18ου και 19ου αιώνα, καθώς και μαρτυρίες ιστορικών και ερευνητών, καταδεικνύουν ότι ένα από τα Διαπόντια νησιά, βορειοδυτικά της Κέρκυρας, ήταν γνωστό με την ονομασία Ωγυγία ή «Νησί της Καλυψώς».

Από diapontia.gr

Το γεγονός αυτό έρχεται να επιβεβαιώσει  τη μυθολογία και τη τοπική μυθιστορία των Διαποντίων Νήσων που αναφέρει ότι κατά την αρχαιότητα οι Οθωνοί ήταν το νησί της νύμφης Καλυψούς, κόρης του Άτλαντα η οποία ζούσε σε μία μεγάλη σπηλιά. 

Σπηλιά Καλυψώς - Οθωνοί

Η θέση της Σπηλιάς της Καλυψώς, νοτιοδυτικοί Οθωνοι 

Σύμφωνα με το μύθο, ο Οδυσσέας την ερωτεύθηκε και έμεινε αιχμάλωτος εκεί για επτά χρόνια. Ο Όμηρος, ονόμαζε το νησί Ὠγυγία, στο οποίο υπήρχε έντονη ευωδία από κυπαρίσσι. Φεύγωντας ο Οδυσέας πάνω σε μία σχεδία, ναυάγησε και αφού πάλεψε με τα κύματα, βρέθηκε στην Σχερία, το νησί των Φαιάκων σημερινή Κέρκυρα. Ένα στοιχείο που δικαιώνει τον μύθο, λόγω της μικρής απόστασης που χωρίζει τα δύο νησιά.

Η Οδύσσεια περιγράφει την Ωγυγία ως εξής:

...την βρήκε μέσα (ο Ερμής). Κόρωνε στη σχάρα μια φωτιά μεγάλη, και μοσκοβόλαγε ένα γύρο το νησί, που καίγονταν ο κέδρος ο καλόσχιστος κι η θούγια. Εκείνη εκεί: να τραγουδά με την ωραία φωνή της, υφαίνοντας στον αργαλειό με τη χρυσή σαΐτα. Γύρω από τη σπηλιά θρασομανούσε δάσος με λεύκες, σκλήθρες, κυπαρίσσια μυριστά. Πουλιά με τα φτερά τους τεντωμένα, τώρα πάνω στους κλώνους κούρνιαζαν: γεράκια, κουκουβάγιες και μακρύγλωσσες θαλασσινές κουρούνες, που ξόδεψαν τη μέρα τους στη θάλασσα. Κι εκεί μπροστά να περιβάλλει τη βαθιά σπηλιά μια νιούτσικη και καρπερή κληματαριά, σταφύλια φορτωμένη. Τέσσερεις κρήνες στη σειρά να τρέχουν, στο πλάι η μια της αλληνής, κι όμως η καθεμιά αλλού το γάργαρο νερό της να ξεδίνει. Στις δυό μεριές λιβάδια μαλακά μ᾽ άγριες βιολέτες κι άγρια σέλινα...

 Άλλοι αρχαίοι συγγραφείς όπως ο Ευχέμερος

 και ο Καλλίμαχος τοποθετούν το νησί στη δυτική

 Μεσόγειο (συγκεκριμένα έχει προταθεί μεταξύ

 άλλων ότι ήταν στη Θέουτα, απέναντι από το

 Γιβραλτάρ, ή το νησί Γκόζο δίπλα στη Μάλτα). 

    "Σπηλιά Καλυψώς" στο νησί Γκόζο, Μάλτα

 Αγάλματα Καλυψώς και Ομήρου στη Θέουτα

Οι παρακάτω όμως χάρτες του ιστορικού και γεωγράφου Philipp Clüver αλλά και άλλων αναφέρουν ως Ωγυγία ένα νησί βορειοδυτικά της Κέρκυρας ενώ το νησί Γκόζο ως "Gaulus" (από το ελληνικό Γαύλος ή Γαυλός).

Χάρτες του Philipp Clüver 

 που δημοσιεύθηκαν από το 1686 εως το 1711 και αναφέρουν νησί των Διαποντίων ως Ωγυγία.

Χάρτης έκδοσης του 1694, Lunenb, Γερμανία από τον H. Mosting.

Χάρτης του 1603 από τον Petrus Bertius

Χάρτης του Philipp Clüver  που δημοσιεύθηκε στο Λάιντεν της Ολλανδίας το 1619 και αναφέρει το νησί Gozo ως Gaulus.

Χάρτης του Aaron Arrowsmith Jr. από το 1828.

Χάρτες του Jean-Baptiste Bourguignon d'Anville, του γνωστότερου Γάλλου χαρτογράφου του 18ου αιώνα (1697 – 1782)

Χάρτης του John Thomson, 1820

Χάρτης του George Philip του 1855.

Χάρτης από τον Laurenberg Johhan του 1661.

Χάρτης Αρχαίας Ελλάδας του John Mellish, 1815

Χάρτης Αρχαίας Ελλάδας του Henry Schenck Tanner, 1786–1858

Χάρτης του John Wilkes από το 1810

Χάρτης του Norman B. Leventhal από τις αρχές του 1800

Χάρτης του 1820

Tabulae geographicae orbis veteribus noti

Χάρτες του 1800-1802, Jean-Baptiste Lechevalier

Επίσης:

Στο έργο "Bellorum Historia" (Ιστορία των Πολέμων) του Προκοπίου του Καισαρέως που αποτελεί μια από τις σημαντικότερες πρωτογενείς πηγές για την εποχή του 6ου αιώνας μ.Χ. αναφέρεται ίσως για πρώτη φορά η συσχέτιση ενός εκ των Νησιών Οθωνοί με την Ωγυγία λόγω της κοντινής απόστασης από τη Κέρκυρα.

Στο βιβλίο του 1740 "Μια προσπάθεια για μια πιο στενή ανακάλυψη και καλύτερη σύνδεση των διασκεδαστικών Physicae Aenigmaticae" του Johann F. Bonorden επισημαίνεται πως " Όταν λοιπόν έφτασε ο καιρός των μακρύτερων ημερών, η Αθηνά θέλησε ξανά να βοηθήσει τον Οδυσσέα και με τη μεσολάβησή της προς τον Δία, προκάλεσε να κατέβει ο Ερμής με το χρυσό ραβδί του στο νησί Φανός και να αναγγείλει στην Καλυψώ ότι δεν έπρεπε πια να κρατά τον Οδυσσέα μακριά από το ταξίδι του, αλλά να τον αφήσει, με τη δική του ελεύθερη βούληση... "

Στο βιβλίο "Οδοιπορικό από το Παρίσι στην Ιερουσαλήμ" (Itinéraire de Paris à Jérusalem) του 1811 ο Φρανσουά ντε Σατωμπριάν, ένθερμος φιλέλληνας, περιηγητής και συγγραφέας, συμφωνεί με τους χάρτες των Lechevalier και D'Anville πως το νησί Φανός (Οθωνοί) ήταν πράγματι το νησί της νύμφης Καλυψώς.

O συγγραφέας και συνεργάτης του Κάρολου Ντίκενς, Γουίλι Κόλλινς, στο 48o τόμο του  περιοδικού "Teble Bar" του 1874 αναφέρει ότι υποψιάζεται πως ο Όμηρος εννοεί ως Ωγυγία το Νησί Φανός βόρεια της Κέρκυρας.

Ο Σκοτσέζος ακαδημαϊκός James Playfair στο βιβλίο του "A System of Geography,

Ancient and Modern" του 1812, αναφέρει πως το αμελητέο νησί Φανό λεγόταν στα αρχαία χρόνια Καλυψώ.

Το 1820, ο Σκοτσέζος ζωγράφος και συγγραφέας Hugh W. Williams στο βιβλίο του "Travels in Italy, Greece, and the Ionian Islands", γράφει ότι για κάποιους υποτίθεται ότι ο Φανός είναι το νησί της Καλυψώς κάτι που επιβεβαίωσε ο D'Anville".

O γεωγράφος Louis Grégoire στο "Εγκυκλοπαιδικό λεξικό ιστορίας, βιογραφίας, μυθολογίας και γεωγραφίας" του 1888, συμφωνεί και αυτός με τη σειρά του με τον D'Anville.

Το 1807, ο συγγραφέας γεωγραφίας εκπαιδευτικός Τόμας Μπορν δημοσίευσε το βιβλίο «A Concise Gazetteer of the most Remarkable Places in the World» (Συνοπτικό Γεωγραφικό Λεξικό των πιο Αξιοσημείωτων Μερών στον Κόσμο) στο οποίο αναφέρει πως το νησί Φανός ονομαζόταν και Καλυψώ.

Στο Νέο Ετήσιο Μητρώο/Γενικό Αποθετήριο Ιστορίας, Πολιτικής και Λογοτεχνίας για το έτος 1816 (New Annual Register, Or, General Repository of History, Politics, and Literature for the Year 1816) της Μεγάλης Βρετανίας αναφέρεται ότι το νησί Φανό ονομαζόταν παλαιότερα Καλύψω.

Στο "Εγχειρίδιο για Ταξιδιώτες στην Ελλάδα" (A Handbook for Travellers in Greece) του 1872,  ο εκδότης John Murray III αναφέρει το νησί Φάνο ως το μέρος κατατεθέν του νησιού Καλυψώ ενώ στην ανανεωμένη έκδοση του 1900 αναφέρει πως μια βραχονησίδα βόρεια της Κέρκυρας είναι το "μαρμαρωνένο" καράβι του Οδυσσέα.

Ο Alexander von Warsberg, γνωστός και ως "

στρατάρχης των ταξιδιών της Πριγκίπισσας Σίσσυ" και σχεδιαστής του Αχίλλειου στη Κέρκυρα, στο βιβλίο του "Odysseeische Landschaften" (Τοπία της Οδύσσειας) του 1878 αναφέρει το νησί Φανός βόρεια της Κέρκυρας ως νησί της Καλυψώς και το αποκαλεί Ωγυγικό νησί.

Ο Macvey Napier, συντάκτης της Εγκυκλοπαίδειας Britannica, το 1815 στο 5ο τόμο του "Συμπληρώματος στην Τέταρτη, Πέμπτη και Έκτη Έκδοση της Εγκυκλοπαίδειας Britannica" αναφέρει το νησί Φανός στα βορειοδυτικά της Κέρκυρας ως Νησί της Καλυψώς.

Ο βρετανός κυβερνήτης του Μαυρίκιου και του Τρινιντάντ Hubert Edward Henry Jerningham στο βιβλίο του "Από και προς τη Κωσταντινούπολη" του 1873, συμφωνεί με τον Ρωμαίο Γάιο Πλίνιο Πρεσβύτερο πως ο Φανός είναι το νησί της νύμφης Καλυψώς και όχι η Μάλτα ή η Παντελλαρία, κάτι που αναφέρει και ο Alexander Beresford Hope στο επιστημονικό περιοδικό "The Saturday Review of Politics, Literature, Science and Art' (Τόμος 36) του 1873.

Ο κληρικός και συγγραφέας W. J. Lefties στο βιβλίο "Οδηγός Γραμμής Orient" του 1888 γράφει πως είναι πολύ πιθανό ο Φανός να είναι το νησί της Καλυψώς.

Ο συγγραφέας Karl Baedeker, στον ταξιδιωτικό οδηγό της Ελλάδας του 1889, αναφέρει ότι το Διάπολο των Οθωνιώτικων Νησιών υποτίθεται πως είναι το νησί της νύμφης Καλυψώς.

Ο συγγραφέας John Sherer στο βιβλίο "The Classic Lands of Europe Embracing Italy, Sicily, and Greece" του 1879 αναφέρει ότι το νησί Φανό φαίνεται να σηματοδοτεί το νησί της Καλυψώς.

Στο βιβλιό του 1912 "Βυζαντινές Πηγές Γεωγραφίας και Εθνογραφίας (5ος-15ος αιώνας): Γενικές Πληροφορίες και το Εδάφος των Αρχαίων Πολιτισμών", ο βυζαντινολός Karl Dietrich γράφει πως "θα μπορούσε λοιπόν κανείς να υποθέσει ότι η Καλυψώ κατοικούσε εδώ (στα Νησιά Οθωνοί)"

Ο ιστορικός και ερευνητής ο A. Rousseau-Liessens στο βιβλίο του 1962 "Γεωγραφία της Οδύσσειας: Οι Ιστορίες, Μέρος 1ο" έγραψε πως "είναι δυνατό να προσδιορίσουμε με ακρίβεια σε ποιο νησί του συμπλέγματος των Οθωνών αποβιβάστηκαν ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του".

Ο βρετανός αξιωματικός του πολεμικού ναυτικού Frederick Edward Gould Lambart Earl of Cavan στο βιβλίο του "Με το Γιοτ και την Κάμερα στα Ανατολικά Νερά" του 1897 σημειώνει πως "το Νησί Φανό μπορεί να σημειωθεί ως το νησί της Καλυψώς".

Στο βιβλίο του 1894 "Σονάτα από την Ανατολή" ο κριτικός τέχνης Hans Nepomuk Grasberger ανέφερε πως

"το νησί της Καλυψώς, η Ωγυγία, αναγνωρίζεται από ορισμένους στο σημερινό μικρό νησί Φάνο βορειοδυτικά της Κέρκυρας."

Ο γερμανός γεωγράφος Gustav Adolf von Klöden στο βιβλιό "Εγχειρίδιο Γεωγραφίας" του 1877 γράφει πως το μικρό νησί Φάνο στα βορειοδυτικά (της Κέρκυρας), γνωστό για το μέλι του, λέγεται πως είναι η Ωγυγία της Καλυψώς.

Στο πολωνικό επιστημονικό περιοδικό Przeglad Polski - Τόμος 19 του 1885 αναφέρεται ότι το νησάκι Φανό είναι η αρχαία Ωγυγία.

"Ο αγώνος βράχος Οθωνός ή Θορωνός (βόρεια της Κέρκυρας) ονομάζεται νησί της Καλυψώς" γράφει το  "Λεξικό Συνομιλίας και Ανάγνωσης - Τόμος 10" του 1833.

👉 Ακολουθήστε τα Διαπόντια Νησιά στο Instagram και στο Facebook